Research Proposal ရေးသားရာတွင် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အဓိကအမှား (၁၀) ချက်

နိဒါန်း

သုတေသနစာတမ်းအဆိုပြုချက် (Research Proposal) ရေးသားခြင်းသည် ဘွဲ့ကြိုသင်တန်းများ၊ ဘွဲ့လွန်သုတေသနများနှင့် သုတေသနထောက်ပံ့ငွေရရှိရေးအတွက် အရေးပါသော ပထမဆုံးခြေလှမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ထိရောက်ကောင်းမွန်တဲ့ အဆိုပြုချက်တစ်ခုဟာ ကြီးကြပ်သူ (Supervisor) များ၊ ပညာရှင်များနဲ့ ထောက်ပံ့သူအဖွဲ့အစည်းများရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုကို ရယူနိုင်ပြီး သင့်သုတေသနရဲ့ အောင်မြင်မှုအလားအလာကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အတွေ့အကြုံမရှိသေးတဲ့ သုတေသနသမားများစွာဟာ အခြေခံအမှားတွေကို ထပ်ကာထပ်ကာ ကျူးလွန်မိတတ်ကြပါတယ်။ ဒီဆောင်းပါးမှာတော့ Research Proposal တစ်ခုရေးသားရာမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အဓိကအမှား (၁၀) ချက်နဲ့ ဘယ်လိုရှောင်ကြဉ်ရမယ်ဆိုတာကို အကြံပြုသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

၁။ သင့်ရဲ့ သုတေသနပြဿနာကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြခြင်း

ကောင်းမွန်တဲ့ Research Proposal တစ်ခုဟာ ရှင်းလင်းတိကျတဲ့ သုတေသနပြဿနာ (Research Problem) ကို အခြေခံရပါမယ်။ "ဘာကို လေ့လာမှာလဲ" ဆိုတဲ့မေးခွန်းရဲ့ အဖြေကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မဖြေနိုင်ရင် ကျန်တဲ့အကြောင်းအရာတွေ ဘယ်လိုပဲကောင်းကောင်း အဓိပ္ပာယ်မရှိတော့ပါဘူး။ သင့်ရဲ့သုတေသနပြဿနာဟာ ဘာကြောင့် အရေးပါတာလဲ၊ ဘယ်လိုအပိုင်းကို လေ့လာမှာလဲ၊ လက်ရှိဗဟုသုတ အကြောင်းအရာရဲ့ ဟာကွက်က ဘာလဲ (Research Gap) ဆိုတာကို ခိုင်မာတဲ့ ကိုးကားချက်တွေနဲ့တကွ ရှင်းပြဖို့လိုပါတယ်။

၂။ ရှိပြီးသား လေ့လာချက်များကို လစ်လျူရှုခြင်း (Literature Review အားနည်းခြင်း)

သင့်ရဲ့သုတေသနဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပထမဆုံးမဟုတ်သလို၊ နောက်ဆုံးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့အဆိုပြုချက်မှာ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရှိပြီးသား လေ့လာချက်တွေ (Existing Literature) ကို အကျဉ်းချုပ်ပြီး ဝေဖန်သုံးသပ်ထားတဲ့ Literature Review အပိုင်း ခိုင်ခိုင်မာမာရှိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီအပိုင်းကို လစ်လျူရှုလိုက်ရင် သင့်သုတေသနရဲ့ ထူးခြားဆန်းသစ်မှု (Originality) နဲ့ လက်ရှိဗဟုသုတကို ဘယ်လိုထပ်ဆင့်မယ်ဆိုတာကို မပြနိုင်တော့ပါဘူး။

၃။ သုတေသနမေးခွန်းနှင့် ရည်မှန်းချက်များ မရှင်းလင်းခြင်း

သုတေသနပြဿနာကို ဖော်ပြပြီးရင် ရှင်းလင်းတဲ့ သုတေသနမေးခွန်း (Research Questions) နဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေ (Research Objectives) ကို ချမှတ်ရပါမယ်။ ဒီအရာတွေဟာ သင့်သုတေသနလမ်းကြောင်းရဲ့ မြေပုံဖြစ်ပါတယ်။ "ဘာကို လေ့လာမှာလဲ" ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေနဲ့ "ဘယ်လိုလေ့လာမှာလဲ" ဆိုတဲ့ နည်းလမ်းတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ကိုက်ညီနေဖို့ လိုပါတယ်။ ရှုပ်ထွေးပြီး တိုင်းတာလို့မရတဲ့ မေးခွန်းတွေ၊ ရည်မှန်းချက်တွေဟာ သုတေသနကို လမ်းလွဲစေနိုင်ပါတယ်။

၄။ သုတေသနနည်းလမ်း (Methodology) ကို အသေးစိတ်မဖော်ပြခြင်း

ဒီအပိုင်းဟာ Research Proposal ရဲ့ နှလုံးသားနေရာပါ။ သင့်ရဲ့သုတေသနကို ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်မှာလဲဆိုတာကို လူတိုင်းနားလည်အောင် ရှင်းပြထားရပါမယ်။ သုတေသနဒီဇိုင်း (Research Design - ဥပမာ၊ စစ်တမ်းကောက်ယူခြင်း၊ စမ်းသပ်ခြင်း၊ အရည်အသွေးဆိုင်ရာ လေ့လာခြင်း)၊ ဒေတာစုဆောင်းနည်းလမ်း (Data Collection Methods)၊ နမူနာရွေးချယ်နည်း (Sampling Technique)၊ ဒေတာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနည်း (Data Analysis Methods) တို့ကို အသေးစိတ်ဖော်ပြရပါမယ်။ "စစ်တမ်းကောက်မယ်" လို့ပဲ ခြုံငုံပြောပြီး ဘယ်လိုစစ်တမ်းကောက်မယ်၊ ဘယ်သူတွေကို မေးမယ်၊ ရလာတဲ့အချက်အလက်ကို ဘယ်လိုခွဲခြမ်းမယ်ဆိုတာ မပြရင် သင့်အဆိုပြုချက်ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု လျော့ကျသွားစေပါတယ်။

၅။ လက်တွေ့မဆန်သော အချိန်ဇယားနှင့် ဘတ်ဂျက်

သုတေသနလုပ်ငန်းတွေဟာ အချိန်နဲ့ငွေကြေးလိုအပ်ပါတယ်။ လက်တွေ့မကျတဲ့ အချိန်ဇယား (Timeline) သတ်မှတ်ခြင်းဟာ သုတေသနကို အချိန်မီမပြီးစီးတာမျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ Gantt Chart လိုမျိုး မြင်သာတဲ့ဇယားနဲ့ သုတေသနအဆင့်ဆင့်အတွက် လိုအပ်ချိန်ကို ခန့်မှန်းဖော်ပြသင့်ပါတယ်။ ထိုနည်းတူ၊ ဘတ်ဂျက် (Budget) ချမှတ်ရာမှာလည်း သုတေသနပစ္စည်းများ၊ ခရီးစရိတ်၊ ဒေတာစုဆောင်းခတွေ၊ စာအုပ်စာတမ်းဝယ်ယူစရိတ်စတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်အားလုံးကို အသေးစိတ်ခွဲခြမ်းဖော်ပြဖို့ လိုပါတယ်။

၆။ သုတေသန ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှု ချို့တဲ့ခြင်း

အထူးသဖြင့် လူသားတွေနဲ့ သက်ရှိသတ္တဝါတွေကို လေ့လာတဲ့သုတေသနတွေမှာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စံချိန်စံညွှန်းတွေ (Ethical Considerations) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဥပမာ- သုတေသနပါဝင်သူများထံမှ သဘောတူညီချက် (Informed Consent) ရယူခြင်း၊ သူတို့ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်နဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကို ကာကွယ်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး စသည်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြရပါမယ်။ ဒီအချက်ကို မေ့ထားရင် သင့်အဆိုပြုချက် လုံးဝပယ်ချခံနိုင်ရပါလိမ့်မယ်။

၇။ မျှော်မှန်းရလဒ်ကို မှန်းဆချက် မပါခြင်း

Research Proposal မှာ သင့်သုတေသနကနေ ဘာရလဒ်တွေ ထွက်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ မျှော်လင့်ထားသလဲ၊ ဘယ်လိုသိရှိတွေ့ရှိချက်တွေ (Expected Findings) ရနိုင်မလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းချက်အဖြစ် ဖော်ပြသင့်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီသုတေသနရလဒ်တွေဟာ ပညာရပ်နယ်ပယ် (သို့) လက်တွေ့အသုံးချမှုမှာ ဘယ်လိုအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနိုင်တယ်ဆိုတာ (Potential Impact/Contribution) ကိုလည်း ရေးသားဖို့ လိုပါတယ်။

၈။ ကိုးကားချက်များ မှားယွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ချို့တဲ့ခြင်း

ကိုးကားချက်တွေ (References) ဟာ သင့်ရဲ့ Literature Review အတွက်သာမက၊ သင့်ရဲ့ဗဟုသုတနက်ရှိုင်းမှုကိုပါ ပြသတဲ့အပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကိုးကားစရာရှိတဲ့အချက်ကို ကိုးကားဖို့မေ့တာ၊ ကိုးကားနည်းစနစ် (Citation Style) မှားတာ၊ နာမည်ကြီး ကျမ်းကိုးတွေကို လစ်လျူရှုထားတာမျိုးဟာ သင့်အဆိုပြုချက်ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

၉။ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ အားနည်းခြင်း

Research Proposal ကို ယုတ္တိရှိရှိနဲ့ လွယ်ကူစွာ ဖတ်ရှုနိုင်အောင် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းရပါမယ်။ ခေါင်းစဉ်ခွဲများ၊ စာပိုဒ်ခွဲများ မပါဝင်ဘဲ ရှည်လျားပြီး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ စာတမ်းဟာ စာဖတ်သူကို ငြီးငွေ့စေပါတယ်။ နိဒါန်း၊ စာတမ်းပြန်လည်သုံးသပ်ချက်၊ သုတေသနနည်းလမ်း၊ မျှော်မှန်းချက်နဲ့ ကိုးကားချက်များလိုမျိုး ရှင်းလင်းတဲ့ အစီအစဉ်အတိုင်း ရေးသားသင့်ပါတယ်။

၁၀။ ပြင်ပအကြံပြုချက်ကို မတောင်းခံခြင်း

သင့်ရဲ့ Research Proposal ကို အဆုံးမသတ်မီမှာ သဒ္ဒါ၊ စာလုံးပေါင်း၊ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံနဲ့ အကြောင်းအရာဆိုင်ရာ အမှားတွေအတွက် သင့်ရဲ့ ပညာရှင်မိတ်ဆွေတွေ၊ ကြီးကြပ်သူတွေရဲ့ အကြံပြုချက်ကို တောင်းခံသင့်ပါတယ်။ မိမိတစ်ဦးတည်း ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်းဟာ အမှားအားလုံးကို မတွေ့နိုင်တတ်ပါဘူး။ ပြင်ပမျက်လုံးတွေဟာ အ‌‌ရေးအသားအဆင်မပြေမှုတွေ၊ အယူအဆ လွဲချော်မှုတွေကို ကူညီဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

နိဂုံး

အောင်မြင်တဲ့ သုတေသနစာတမ်းအဆိုပြုချက်တစ်ခုဟာ ဂရုစိုက်မှု၊ ရှင်းလင်းမှုနဲ့ စနစ်ကျမှုတို့အပေါ် မူတည်ပါတယ်။ အထက်ဖော်ပြပါ အမှားတွေကို ရှောင်ရှားခြင်းအားဖြင့် သင့်ရဲ့ Research Proposal ကို ပိုမိုခိုင်မာစေပြီး သင့်သုတေသန အောင်မြင်ရန် အခွင့်အလမ်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကားချက်များ

Locke, L.F., Spirduso, W.W. and Silverman, S.J. (2014) Proposals that work: a guide for planning dissertations and grant proposals. 6th edn. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Thwe Thwe Aye

B. Com (Q**), M. Com (MEUE)

Post Graduate Diploma in Research Studies (PGDRS) (MUE)